(Recenzja) Krzysztof Wielicki - Solo. Moje samotne wspinaczki

Nie wiem, czy to kwestia trwającej pandemii, czy fakt, że zdobyty zimą został ostatni – i najtrudniejszy zarazem – z ośmiotysięczników, czyli K2, ale po „himalaistycznym szale” ostatnimi czasy zrobiło się o wyczynach himalaistów nieco ciszej. Ucichło zainteresowanie wśród mass mediów tą dziedziną, a i aktualnie przestały być organizowane narodowe wyprawy. Może to i dobrze, bo pozwoli to nabrać nieco oddechu i odpocząć od codziennych relacji live z ataków szczytowych czy zaglądania za ściany namiotów ustawianych w messie i poszczególnych obozach. Mam też wrażenie, że i w literaturze górskiej zrobiło się nieco spokojniej, co nie oznacza, że książki z tego gatunku nie ukazują się na krajowym rynku wydawniczym. Jednym z takich przykładów jest recenzowana poniżej książką „Solo. Moje samotne wspinaczki”, której autorem i zarazem bohaterem jest człowiek-legenda polskiego środowiska himalaistycznego Krzysztof Wielicki.

(Recenzja) Bernadette McDonald - 8000 zimą. Wspinanie się na najwyższe szczyty w najzimniejszej porze roku

Szukacie ciekawej książki o zdobywaniu najwyższych szczytów świata? Wydawnictwo Agora ma w swoim portfolio sporo takich, ale dziś kilka słów o pozycji wyjątkowej lekturze, od której doprawdy ciężko się oderwać, dopóki nie skończy się czytać całej. Pochłonięcie grubo ponad 300 stron zajmie wam dwa, góra trzy wieczory. Mowa o książce autorstwa Bernadette McDonald – „8000 zimą. Walka o najwyższe szczyty świata w najokrutniejszej porze roku”. Sam tytuł mówi wszystko na temat tego, co czytelnik znajdzie w środku, nie trzeba tu dodawać nic więcej.

(Recenzja) Dariusz Korytko, Jerzy Porębski - Berbeka. Życie w cieniu Broad Peaq

Maciej Berbeka człowiek legenda polskiego himalaizmu, postać powszechnie znana, zimowy zdobywca ośmiotysięczników, bohater jednej z najgłośniejszych – bo takich, która wydarzyła się już w „czasach Internetu” – tragedii na Broad Peaq, kiedy to najpierw wraz z trójką innych himalaistów dokonał pierwszego zimowego wejścia na tę górę, a następnie po dramatycznej próbie zejścia ze „strefy śmierci” pozostał na zawsze na górze wraz z Tomaszem Kowalskim. Broad Peaq to przeznaczenie Berbeki, góra, z którą miał porachunki i szczyt, który dał mu się we znaki na tyle, że nie odpuścił próby jego zdobycia, gdy tylko pojawiła się na to szansa. Zadra tkwiła w sercu Berbeki od roku 1988, kiedy to był przekonany, że zdobył Brad Peaq, podczas gdy dotarł tak naprawdę jedynie na Rocky Summit. Dowiedział się o tym jednak dopiero dużo później, po powrocie do Polski, gdyż przez wiele dni był oszukiwany przez kolegów, którzy z nim wówczas uczestniczyli w wyprawie. Ta sytuacja odcisnęła trwały ślad na życiorysie Berbeki, który utracił wówczas kilku kolegów jak Aleksander Lwow, z którym nie rozmawiał praktycznie już później.

(Recenzja) Bartłomiej Kuraś - Niech to szlak! Kronika wypadków w górach

„Niech to szlak” to nowa propozycja - z bogatego zbioru - literatury górskiej od Wydawnictwa Agora autorstwa Bartłomieja Kurasia. Autor ten ma już spore doświadczenie w opisywaniu górskich zagadnień, w końcu to właśnie on był korespondentem Gazety w Zakopanem. Auto ma więc w pewien sposób wyrobioną markę, natomiast jeśli mogę na wstępie zaryzykować i postawić pewną tezę, to książka ta jest takim literackim „fast foodem”. Z jednej strony nieskomplikowana, prosta, niezbyt wymagająca a z drugiej smakująca naprawdę dobrze. Od tego, jak podchodzicie do takich dań zależy, czy będziecie traktować to jako wadę, czy zaletę.

(Recenzja) Wojciech Fusek, Jerzy Porębski - Lekarze w górach. Bohaterowie drugiego planu

Myśląc o lekarzach w górach pierwsze skojarzenie to TOPR, czyli służba, która przez cały rok ma dużo do zrobienia. Cisi bohaterowie, osoby, które wzbudzają powszechny podziw i szacunek, wielokrotnie ratując turystów i "turystów" z opresji. Choć najczęściej nie znamy ich z imienia i nazwiska jak tych, którzy po górach - tych najwyższych – chodzą, to z tyłu głowy gdzieś wybierając się na kolejne szczyty mamy to, że można na nich liczyć. Czy można o nich mówić, że to osoby niedocenione? Raczej nie, natomiast na pewno są to osoby, które znajdują się na drugim planie i bez których też mało która wyprawa wysokogórska miałaby szansę się udać. Nieważne więc czy mówimy o Tatrach, czy K2, warto o nich pamiętać i przede wszystkim doceniać. A już tak zupełnie po ludzku, są to też ludzie, którzy bardzo dużo widzieli, którzy wiele w górach przeżyli, a co za tym idzie mają dużo do opowiadania więc na pewno też warto ich słuchać. Stąd też z ogromną radością przyjąłem to, że wydawnictwo Agora przygotowała książkę zatytułowaną „Lekarze w górach. bohaterowie drugiego planu”, spodziewając się ciekawej i pełnej anegdot opowieści.

(Recenzja) Jacek Żakowski, Leszek Cichy, Jacek Żakowski - Rozmowy o Evereście

Dokładnie dzisiaj wypada rocznica pierwszego zimowego wejścia na „dach świata”, na owiany legendą Mount Everest. I choć po tych 40-latach wspinaczka na Everest przypomina bardziej wysokogórski trekking z korkami na szlaku w tle (drugi Giewont?) to wówczas Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali czegoś niewiarygodnego. Dokonali rzeczy, która przekraczała granice i wszelkie bariery. Polacy pokazali, że się da – byli pionierami! Do dzisiaj nagranie ze szczytu przyprawia o ciarki, gdy się go słucha. Tuż po tym wejściu, na głównych bohaterów tej wyprawy spadła swego rodzaju sława i mnóstwo spotkań oraz wywiadów. Wszystkie one są jednak niczym wobec rozmowy – stawiającego wówczas pierwsze kroki w dziennikarstwie – Jacka Żakowskiego z Wielickim i Cichym. Ponad trzydziestogodzinny wywiad został utrwalony na taśmie, a następnie wydany w formie książkowej. W 40 rocznicę pierwszego wejścia, Wydawnictwo Agora prezentuje nowe wydanie tej kultowej pozycji.

(Recenzja) Elisabeth Revol - Przeżyć. Moja tragedia na Nanga Parbat

W styczniu minęły dwa lata od śmierci Tomasza Mackiewicza po zdobyciu swojego „złotego Grala” - po wejściu na Nanga Parbat. Tragedia, jaka się wówczas wydarzyła, była szeroko komentowana, baa była ona na żywo śledzona za pośrednictwem mediów. Ofiary tej tragicznej zimowej wyprawy były tak naprawdę dwie. „Czapkins” był jedną z nich, a drugą była jego partnerka górska Elisabeth Revol. Mackiewicz pozostał na zawsze na swojej ukochanej górze, a Francuska musiała mierzyć się z oskarżeniami, wyrzutami sumienia i smutkiem po śmierci swojego przyjaciela. Zarówno dramat Mackiewicza, jak i brawurowa akcja Polaków, którzy spod K2 wyruszyli na pomoc dwójce będącej w opałach, na stałe wpisała się już w historię światowego himalaizmu. Dziś, po tych dwóch latach Revol na nowo przywraca o nich pamięć, za sprawą polskiego wydania książki „Przeżyć. Moja tragedia na Nanga Parbat”. Zasiadając do lektury „spowiedzi” himalaistki, spodziewałem się, że będzie to lektura emocjonalna, ale nawet będąc na to przygotowanym skala emocji i dramaturgii może zaskoczyć.

(Recenzja) Erhard Loretan, Jeann Ammann - Ryczące ośmiotysięczniki

Erhard Loretan to jedna z najciekawszych, ale też naznaczonych tragizmem postać światowego himalaizmu. Polskim miłośnikom tej formy ekstremalnej rozrywki powinien być znany m.in. z partnerstwa liny, jaką związał się z Krzysztofem Wielickim. Teraz dzięki Wydawnictwu Agora czytelnicy mają okazję poznać lepiej trzeciego zdobywcę wszystkich czternastu ośmiotysięczników.

(Recenzja) Janusz Kurczab, Wojciech Fusek, Jerzy Porębski - Polskie Himalaje

Kilka lat temu w Polsce zaczęła ukazywać się sześcioczęściowa kolekcja zatytułowana „Polskie Himalaje”. Była to efektownie wyglądająca kolekcja, w której bardzo bogato ilustrowane książki okraszone były również płytami DVD. Serię tę można nadal zakupić w oryginalnej wersji. Jeśli ktoś jednak preferuje tradycyjne wydania książkowe, to Wydawnictwo Agora sprawiło takim osobom frajdę, wydając niedawno książkę pod tym samym tytułem, będącą zbiorem treści z kolekcji uzupełnioną o najnowsze wydarzenia (akcja na K2 czy tragedia na Broad Peaq).

(Recenzja) Reinhold Messner - O Życiu

Już na wstępie muszę napisać, że nie tylko podczas lektury „O życiu” Reinholda Messnera, ale też po jej zakończeniu i nawet teraz podczas pisania tej recenzji towarzyszą mi ambiwalentne uczucia. Z jednej strony Włoch na każdym kroku podkreśla, że nie interesują go żadne nagrody i wyścigi, z drugiej strony żywo w pamięci mamy rywalizację z Jerzym Kukuczką o miano tego pierwszego. Messner sam o sobie mówi też, że jest anarchistą. Nie przeszkadza mu to jednak w tym, aby wejść do polityki, którą przecież środowiska te zdecydowanie odrzucają. W końcu w pewnym momencie swojej książki pisze o tym, że temat tragedii na Nanga Parbat uważa za zakończony i, że wracać do niego nie będzie, podczas gdy w dalszej części tej książki o śmierci jego brata Gunthera wspomina jeszcze wielokrotnie.

(Info) W sierpniu "sypnie" literaturą górską od Wydawnictwa Agora

W sierpniu czytelnicy i fascynaci wypraw górskich, otrzymają aż dwie nowe propozycje od Wydawnictwa Agora. Dzięki nim będziemy się mogli wybrać na szczyty najwyższych gór i przeżyć niezwykłe przygody. Obydwie zapowiadają się niezwykle Messner to postać nie tylko kontrowersyjna, ale i niezwykła podobnie jak Elizabeth Hawley, która o zdobywaniu Mount Everest wie wszystko.

(Recenzja) Denis Urubko - Skazany na góry

Łaska Pańska na pstrym koniu jeździ, jak mówi stare porzekadło. Przekonał się o tym całkiem niedawno wybitny himalaista Denis Urubko, zaproszony przez Krzysztofa Wielickiego do wspólnego ataku na ostatni zimowy, niezdobyty bastion, czyli K2. W jednym dniu został on (wspólnie z Adamem Bieleckim) narodowym bohaterem - po uratowaniu Francuzki Revol – tylko po to by za chwilę okrzyknięty został przez część osób, jako „rosyjski zdrajca” po tym, gdy podjął samotną i przeprowadzoną bez konsultacji z resztą grupy próbę ataku na K2. Nie miejsce i nie czas na pisanie o tym, czy była to decyzja słuszna. Faktem jest, że opublikowane w ostatnich dniach przez Wydawnictwo Agora drugie wydanie książki Rosjanina, zatytułowanej „Skazany na góry” może choć po części wyjaśnić skąd wziął się w ogóle pomysł na taką niesubordynację.

(Recenzja) Bernadette McDonald - Kurtyka. Sztuka wolności

„Co zrobią z ciałem Krzysztofa, gdyby umarł? Zniosą je? Czy to w ogóle fizycznie możliwe? A może powinni raczej zostawić go na górze? Te pytania zadręczały go, kiedy błagał gasnącego Krzysztofa, by nie odpływał. To najbardziej okrutny dylemat moralny, przed jakim może stanąć wspinacz: co zrobić z beznadziejnie rannym bądź chorym partnerem. Porzucić go żywego czy zostać i umrzeć razem z nim?”

(Recenzja) Dariusz Kortka, Marcin Pietraszewski - Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście

„Powiedz mi, dlaczego wybierasz się znów na tak trudną górę, jak Lhotse, na południową ścianę? A dlaczego kończyć skoro tak dobrze idzie?” - ten fragment rozmowy na lotnisku Okęcie i sławne słowa wypowiedziane przez Jerzego Kukuczkę już zawsze będą odbijać się echem, gdy tylko pomyśli się o południowej ścianie Lhotse i tragicznym wypadku, któremu uległ tam Polak. Stroma ściana, zerwana linia, upadek w przepaść... a przecież wszystko układało się tak dobrze.

(Recenzja) Adam Bielecki, Dominik Szczepański - Spod zamarzniętych powiek

5 marca 2013 roku to data, którą interesujący się himalaizmem będą pamiętać już zawsze. To właśnie tego dnia na szczycie Broad Peak stanęła czwórka polskich wspinaczy: Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski. Były to pierwsze osoby, którym udało się tego dokonać zimą. Góra padła... Niestety w ostatnim ataku zabrała nam dwóch fantastycznych himalaistów i jest to strata nieodżałowana. Pamiętam do dziś radość, którą czułem po sukcesie Polaków. Jako (bardzo amatorsko) chodzący po górach turysta, wiedziałem, że wydarzyła się rzecz wyjątkowa, że na moich oczach tworzy się historia himalaizmu. Po tym, gdy Polacy stanęli na szczycie, uznałem od razu, że sprawa jest zamknięta, że wyprawa się udała. Jak bardzo się myliłem, pokazał czas. To właśnie wówczas dotarło do mnie, jak prawdziwa jest zasada, że zdobycie szczytu to tylko połowa sukcesu, że często trudniej jest z niego zejść. Jestem więcej niż pewien (mam nadzieję, że nie będzie to z mojej strony nadużycie), że ta brutalna i tragiczna lekcja, może mi kiedyś uratować w górach czy w skałach zdrowie. Paradoksalnie więc śmierć dwójki wspaniałych sportowców, była dla mnie niezwykle cenną i osobistą lekcją pokory... Absolutnie na nią nie zasłużyłem...nie za taką cenę, którą Oni musieli zapłacić.

(Recenzja) Simone Moro - Misja Helikopter

Simone Moro to w środowisku zdobywców najwyższych gór człowiek – legenda. Jako jedyny zdobył zimą cztery ośmiotysięczniki i tego rekordu już nikt mu nie odbierze. Ponadto bardzo żywo w pamięci jest jego spektakularny sukces z 2016 roku, kiedy to „padła” Nanga Parbat, przedostatnia góra niezdobyta zimą. W tej chwili opiera się jedynie K2, na którą to górę chrapkę, ma również Adam Bielecki. Wyścig o ostatni szczyt wciąż trwa.

(Recenzja) Simone Moro - Zew lodu

Co może robić himalaista przebywając w bazie na wysokości ponad 6000 metrów w czasie zimowego wejścia na Nanga Parbat (8126 m. n.p.m.), przy znacząco ujemnej temperaturze? Jeśli myślicie, że siedzieć w namiocie i się rozgrzewać, zbierając jednocześnie siły na przeprowadzenie ataku szczytowego to...się mylicie. Przynajmniej jeśli chodzi o Simone Moro, który do tematu podszedł całkowicie odmiennie. Włoch postanowił, bowiem, że napisze książkę.

(Recenzja) Aleksander Lwow - Zwyciężyć znaczy przeżyć. 20 lat później.

Aleksander Lwow to jeden z najwybitniejszych polskich himalaistów i alpinistów. Miał przyjemność żyć, wspinać się i wspólnie tworzyć historię z Wandą Rutkowską i Jerzym Kukuczką. Na stałe wpisał się on też w obraz polskich i nie tylko polskich gór. Swoją pasję wyraża zarówno zdobywając najwyższe szczyty świata, ale i poprzez pisanie o nich. Wydawał on miesięcznik Góry i Alpinizm, jest też autorem książki Zwyciężyć znaczy przeżyć. 20 lat później.

(Recenzja) Wszystko za Everest - John Krakauer

Książka Wszystko za Everest reklamowana jest jako "prawdopodobnie najlepsza książka o zdobyciu Everestu jaką kiedykolwiek napisał naoczny świadek". Jeśli chodzi o świadectwo zdobycia akurat tego szczytu być może tak jest, ale w moim prywatnym rankingu, ustępuje ona nieco miejsca publikacji zatytułowanej Dotknięcie pustki, którą dawno temu opisywałem na "Półce".

Recenzja: Joe Simpson - "Dotknięcie pustki"

Okładka II wydania

Czy człowiek jest w stanie oszukać śmierć? Joe Simpson, zadałby zapewne to pytanie nieco inaczej. Ten brytyjski alpinista, nie zapytałby „czy”, tylko „ile razy” można to zrobić? Jego wspinaczka, którą odbył w 1985 roku na Siula Grande w Andach Peruwiańskich, była właśnie taką „partią szachów” między nim, a śmiercią. O wyniku tej batalii, przeczytacie w książce „Dotknięcie pustki”.